Background Image

Gemis

Na maanden van huis, slaat niet alleen de twijfel thuis toe. Ook op het kamp worstelen militairen en overvalt het gevoel van machteloosheid hen van tijd tot tijd.

Enkele uren na het bezoek aan de Niger zit Mark Maatje in de Rhino Bar, de bar waar de militairen 's avonds een appelbiertje drinken, Boer Zoekt Vrouw kijken of tafelvoetbal spelen. Een iPad staat voor hem op de lange picknicktafel, klaar voor een beeldgesprek met zijn vrouw Josien. Misschien is Sophie nog wakker? Maar Josien is van slag als hij belt. ,,Nu niet'', gilt ze. Dan valt de lijn weg. Mark Maatje schrikt en beent weg. Hij wilde zo graag vertellen over de kinderen bij de Niger. En hoe hij 's middags een rondleiding heeft gegeven aan hoge generaals door de loods waar de pakken koffie, wc-rollen en schoonmaakmiddelen zijn opgeslagen.

In zijn slaapcontainer probeert hij het nog een keer. Buiten passeert hij Ferdinand Nicolai. In zijn linkerhand blauwe douchegel. In zijn rechter een telefoon. Het is vaste prik in Kamp Castor, zo vlak na het avondeten wandelen tientallen militairen, telefoon aan het oor, over de binnenplaats. Philip Dilling belt even met Choe-Mie. Hij zoekt de stilte van een lege tent op. ,,We hebben de twee gewonden goed naar het ziekenhuis gebracht'', vertelt hij Choe-Mie. Zij vertelt hem over wat zaken die ze heeft geregeld voor de bruiloft. Na twintig minuten wil Dilling een filmpje kijken. ,,Misschien morgen weer even bellen?''


Video: Philip Dilling over Choe-Mie.

Mark is weer terug in het café. Josien is gekalmeerd. Ze was van slag, probleempjes met de familie. Niks ernstigs, maar hij belde net op het verkeerde moment. Zelf heeft hij die momenten ook gehad. Maatje voelde zich een lopend kruitvat met een kort lontje. Een paar dagen niet te genieten voor z'n collega's. Toch knaagt de uitbarsting van Josien. Mark Maatje, groene pet op het hoofd, alcoholvrij appelbiertje in zijn grote vuist, is er niet de man naar om snel over zijn gevoel te praten. Liever zwijgt hij even. Staart wat voor zich uit. De plaatsbordjes op het kamp zeggen dat hij 5359 kilometer van Groningen af is.

Het is iets na zeven uur in de avond als korporaal Ferdinand Nicolai de grote deur openzwaait van een container met binnenin stukken hout en gereedschap. Aan de binnenkant van de deur is een kerkgebouw getekend. Met centimetermaten er bij. Nicolai denkt er nog wel eens aan terug. Hoe hij het rode gebouwtje met twee anderen maakte voor de dominee. De waxinelichtjes van de aalmoezenier gingen maar steeds uit door de Sahara-wind. Een week later, de avond voor kerst, gaf hij het rode kerkgebouwtje – gemaakt van afvalhout en met dakpannen van lood – aan de dominee. Die nam het met tranen in de ogen aan.

Ondanks de hitte is er vandaag weer flink wat werk verzet. Radiozender 100% NL galmde de hele dag Nederlandse hits over de bouwplaats. Nicolai zaagde isolatieplaten op maat. De stand-alone moest afgebouwd worden.

De dag begon, zoals wel vaker, niet best. Om 5.15 hoorde hij de imam uit Gao de dagelijkse oproep tot gebed, de Azan, doen.

Allahu akbar, Allahu akbar… God is de grootste, God is de grootste…, galmde het als zo vaak over het kamp. Veel militairen worden er wakker van.

Ferdinand heeft de bouwplaats voor zich alleen deze avond. Veel van de militairen trekken zich terug in hun kamer, waar ze een filmpje kijken. Dat vindt hij zonde van de tijd. De laatste weken probeert hij wel eens wat te lezen. Maar het liefste is hij hier op de werkplaats. Nicolai maakt een houten trein en wagonnetjes voor Henri, zijn zoon. Henri is gek op treinen. Een zuinige glimlach verschijnt. De trein is bijna af. Nog even wat zwarte en rode verf op de kop tikken. Treinen zijn in de ogen van zijn zoontje altijd rood en zwart.

Blog Article Figure

Nicolai is vandaag 33 jaar geworden. JSD-commandant Yvon Spel kwam vanmiddag langs om met zijn team taart te eten en een colaatje mee te drinken in de Rhino Bar. Eigenlijk wil hij geen slagroomtaart eten in de woestijn. Hij wil naar huis. Aan het werk ligt het niet. Dat bevalt hem goed, vooral het bouwen en timmeren. Ook zijn collega's zijn prima kerels. Maar soms overvalt de twijfel hem. Is dit dan wat ik wil voor mijn kinderen? Hij heeft al twee verjaardagen van Alina en een van Henri gemist. Sinds de missie komt Alina soms verdrietig thuis van school, vertelde zijn vrouw Karin hem. Ze huilt zich in slaap. ,,Ik mis papa zo'', zegt ze dan. Dat gaat zelfs hem – soms stug, zeker stoer en puur – militair niet in de koude kleren zitten. Karin koos bewust voor hem. De kinderen niet.

Even rolt hij met de locomotief over de werkbank. De wieltjes draaien goed. Nog 49 dagen.

Een maand later, het is 14 maart, staat Karin Nicolai langs het voetbalveld. Vier dagen terug overleed de oma van Ferdinand Nicolai op 95-jarige leeftijd. Hij is verdrietig als Karin hem het nieuws vertelt. Ze denkt dat het weinig te maken heeft met het overlijden van z'n oma. Die was al jarenlang dement en eigenlijk kwamen ze er nooit. Ferdinand mist de kinderen. Van Defensie mocht hij acht dagen terug naar Nederland voor de begrafenis. Maar daar koos hij niet voor. Karin haalt haar schouders erover op. Zij kijkt uit naar de dag van 2 april. De afgelopen maanden waren zwaar, maar ze voelt zich sterk. Trots dat ze het alleen redt, met vier opgroeiende kinderen. ,,Kom op Annika!'', schreeuwt ze naar haar dochter.

Background Image

Deken van verdriet

Het is 17 maart als de sfeer op Kamp Castor omslaat. Verslagenheid trekt als een schaduw over het kamp vanwege het lot van twee strijdmakkers.


Drie dagen later, iets na twee uur in de middag, hoort Philip Dilling van de Geneeskundige Dienst, het 11e bataljon van de rode Baretten uit Assen, als een van de eersten het nieuws. Een Nederlandse Apache is 47 kilometer ten noorden van kamp Castor neergestort. Of er doden zijn of overlevenden weet hij niet.

Een aantal uren later staat hij in de koelcel, die constant in de gaten moet worden gehouden. Het team van Nicolai is in alle haast aan de gang gegaan om de cel goed draaiende te krijgen. Als het ding uitvalt, bij deze temperaturen, is het binnen een half uur 12 graden. Dilling draait de eerste wacht, terwijl binnen de twee lichamen van de Nederlandse VN-militairen liggen. Het doet meer met de 30-jarige korporaal dan hij van tevoren had gedacht. Dilling was op de hulppost, terwijl het tweede slachtoffer overleed in een veldhospitaal op het Franse kamp, even verderop. De 30-jarige geneeskundig verzorger uit Groningen bereidde samen met collega's de aankomst van de piloten voor. Enkele uren later hielp hij met het afleggen van de piloten. Ze moesten worden gewassen en hij zocht kleren uit en trok ze bij de mannen aan. Zo jong nog. Hij sprak ze nooit. Kende ze helemaal niet. Met prikkende ogen waakt hij naast de kisten.

Kamp Castor is in diepe rouw. Iedereen voelt het, niemand zegt het. Alsof er een deken van verdriet over de Nederlandse compound hangt. In het cafe wordt geen muziek meer gedraaid. Op de bouwplaats hangen Ferdinand Nicolai en zijn collega's rouwdoeken om een vrachtwagen. Ze hebben een stellage gebouwd voor de kisten. Voor ze worden teruggebracht naar Eindhoven. Een laatste groet wordt gebracht door een indrukwekkende erehaag. Militairen met blauwe VN-muts die een laatste saluut brengen, terwijl een doedelzakspeler voor de kisten loopt.

Een paar dagen later ligt Nicolai in een tentje in de woestijn. Hij en een paar anderen zijn bij de crashsite waar de helikopter ligt. Nicolai moet met een kraan de helikopter bergen. Het duurt uren voor ze er zijn en als het duister begint te worden, weet hij: ik moet hier blijven. Bang is hij niet. In Afghanistan lag hij vaker in een tentje.


Video: Omgekomen Apache-vliegers terug in Nederland. (Video: Defensie)
Background Image

Thuiskomst

Na maanden gescheiden van elkaar te zijn, vliegen militairen en hun geliefden elkaar weer in de armen. Emoties krijgen de vrije hand. Papa is weer thuis!

Zenuwachtig beent Karin Nicolai door de ontvangsthal. Ze geeft Remko, haar 13-jarige zoon, nog eens een knuffel. Verderop staat ook Josien met haar dochter Sophie. Nog eventjes en dan kunnen ze elkaar na 130 dagen weer vasthouden. Ze friemelt aan haar vingers. Sophie, anderhalf jaar oud, weet dat er wat gebeurt. Met grote ogen kijkt ze naar haar moeder.

Zonder dat ze het van elkaar weten, staat Choe-Mie weer vijf meter van Josien en haar kind. De afgelopen twee weken waren het zwaarst voor haar. Sinds twee Nederlanders zijn omgekomen bij een ongeval met de Apache, wil ze meer dan ooit dat er een einde komt aan de missie. Mensen die haar vertelden dat de maanden waren omgevlogen zou ze het liefste een harde schop willen verkopen. Philip vertelde haar hoe hij uren waakte bij de twee Apache-piloten. Het liefste zou ze hem willen vasthouden. En heel lang niet meer loslaten.

Het is 18.53 uur als het grijze militaire vliegtuig Prins Bernhard het asfalt van de militaire landingsbaan in Eindhoven toucheert. Mensen juichen het vliegtuig toe vanaf het balkon. Gegil klinkt als de eerste militair langs de douane loopt. En nog een. En nog een. En dan staat Mark Maatje met een grote rugzak in de deuren van de ontvangsthal. Hij tilt met een grote glimlach zijn dochter Sophie op, terwijl Josien hem huilend vastklampt. Even verderop staan majoor Wim Schoo en zijn vrouw Margriet innig te knuffelen. ,,Ik hou van je'', fluistert hij tegen haar. ,,Ik heb je zo gemist.'' Vrij snel daarna vertrekken ze naar huis. Op naar de honden.

Choe-Mie en Philip treffen elkaar, na een worsteling door een muur van mensen met spandoeken en rozen, buiten. Eindelijk!


Video: Wim Schoo komt terug bij zijn honden.

,,Hij staat buiten'', hoort Karin Nicolai haar dochter plotseling zeggen. Ze worstelt zich door de menigte. En daar staat hij dan. Karin Nicolai rent op haar man af en vliegt hem in de armen. Remko knuffelt Ferdinand en houdt hem vast alsof hij nooit meer wil loslaten. Tien minuten later kijkt Henri zijn vader aan, die gehurkt voor hem zit. Het jochie geeft de rode roos aan zijn vader. ,,Geef maar aan mama. Die is zo lief.'' Henri twijfelt, maar holt dan naar Karin. ,,Kijk mama, voor jou.''


Video: Minidoc over de missie van Ferdinand Nicolai en de impact die dat heeft op zijn gezin.